اختلاف در حجیت سنت (قول، فعل، تقریر) از منظر فریقین و تأثیر آن بر فتاوای فقهی
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانش پژوه کارشناسی ارشد فقه مقارن جامعة المصطفی العالمیة
2 استاد یار جامعة المصطفی العالمیه
چکیده
سنت، به عنوان دومین منبع تشریع پس از قرآن کریم، جایگاهی بنیادین در نظام معرفت دینی مسلمانان دارد. تبیین مفهوم و حدود حجیت سنت در میان مذاهب اسلامی، همواره از مباحث اساسی علم اصول فقه بوده است. این پژوهش با روش تحلیلی-تطبیقی، به بررسی اختلاف دیدگاه مذهب امامیه و اهل سنت در تعریف و دایرهی حجیت سنت (قول، فعل و تقریر) میپردازد. اهل سنت، سنت را ویژهی پیامبر اکرمj میدانند و در خصوص اقوال صحابه، بر اساس عدم عصمت، برای اجتهادات آنان حجیت ظنی یا مبتنی بر «امارات عملی» قائل میشوند. در مقابل، شیعه امامیه با استناد به اصل عصمت ائمه(، قول، فعل و تقریر آنان را استمرار سنت نبوی و حجت قطعی میداند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که این تفاوت مبنایی در تعریف «معصوم» و «مرجعیت دینی پس از پیامبر»، تأثیر مستقیم بر روش استنباط احکام و صدور فتاوا در دو مکتب نهاده است. مقاله حاضر ضمن تبیین مبانی کلامی و اصولی فریقین، نشان میدهد که تفاوت در رتبهٔ حجیت سنت، یکی از عوامل اصلی در تکوین ساختارهای متمایز فقهی این دو مکتب به شمار میآید.
کلیدواژهها
)